Videonu Azərbaycan dilində izlə

Bölməyə klik edin — video həmin ana keçəcək.

Əsas faktlar

  • Ukrayna kəşfiyyatının məlumatına görə, təxminən 15 min Şimali Koreya əsgəri Rusiya ilə birlikdə döyüşür.
  • Şimali Koreya 2006-cı ildə ilk nüvə sınağını keçirib.
  • BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2397 saylı qətnaməsi yekdilliklə qəbul edilib və sanksiyaları sərtləşdirib.
  • Tramp və Kim 2018-ci il iyunun 12-də Sinqapurda görüşüb, Hanoy görüşü səkkiz ay sonra keçirilib.
  • 2025-ci ilin sentyabrında Kim Pekində Çinin hərbi paradında Putinlə birlikdə fəxri qonaq olub.

Kontekst

1953-cü ildə Koreya müharibəsində atəşkəsdən bəri Koreya yarımadası bölünmüş qalır və iki ölkə arasındakı sərhəd dünyanın ən möhkəm qorunan sərhədlərindən biridir. Şimali Koreya sovet dövründə SSRİ və Çindən dəstək alırdı, Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra isə ağır iqtisadi böhran yaşadı.

Ukrayna müharibəsi Rusiyanı yeni tərəfdaşlar axtarmağa məcbur edib. Bu, Moskva ilə Pxenyan arasında onilliklərdə görünməyən yaxınlaşmanın əsas səbəbidir və Şimali Koreyaya sanksiya rejimini zəiflətmək imkanı verir.

Bu, Azərbaycan üçün niyə vacibdir

Azərbaycan üçün hadisə birbaşa təhlükə yaratmasa da, Rusiya–Çin–İran–Şimali Koreya xəttində formalaşan blok Qafqaz və Xəzər regionunun geosiyasi mühitinə təsir göstərir. Rusiyanın hərbi texnologiya mübadiləsi və sanksiyalardan yayınma yolları regional təhlükəsizlik hesablamalarına da daxil olur.

Oxucu üçün əsas nəticə sadədir: nüvə silahı sahibi olan və yeni müttəfiqləri tapan təcrid olunmuş dövlətlə danışıqlar aparmaq gündən-günə çətinləşir.

Terminlər

Çuçxe (Juche)
Şimali Koreyanın rəsmi ideologiyası olan özünütəminetmə və müstəqillik doktrinası.
Strateji tərəfdaşlıq müqaviləsi (strategic partnership treaty)
Tərəflərin hücum zamanı bir-birinə hərbi dəstək verməyi öhdəsinə götürdüyü sənəd.
Qabaqlayıcı zərbə (preemptive strike)
Təhlükə real hücuma çevrilməzdən əvvəl ilk zərbə endirmək.
Qitələrarası ballistik raket (intercontinental ballistic missile (ICBM))
Başqa qitələrdəki hədəfləri vura bilən uzaq mənzilli raket.

Tez-tez verilən suallar

Şimali Koreya Rusiyaya niyə əsgər göndərib?

Filmə görə, Rusiya üçün bu, Ukrayna müharibəsində əlavə qüvvə, Kim üçün isə müasir döyüş təcrübəsi, valyuta və Moskvadan texnologiya əldə etmək yoludur.

Şimali Koreya nüvə sınaqlarına nə vaxt başlayıb?

Filmdə deyilir ki, ilk nüvə sınağı 2006-cı ildə keçirilib. Layihənin kökləri isə 1950-ci illərə gedib çıxır.

Tramp–Kim sammitləri niyə nəticəsiz qaldı?

Hanoyda Şimali Koreya sanksiyaların tam götürülməsini istədi, ABŞ isə bununla razılaşmadı. Tərəflər razılaşmasız ayrıldı.

şimali koreyakim çen unrusiyanüvə silahıçin
Mənbə

Video DW Documentary kanalına məxsusdur və YouTube vasitəsilə yerləşdirilib. Azərbaycan dilindəki izah və şərhlər observe.az redaksiyası tərəfindən süni intellekt dəstəyi ilə hazırlanıb. Necə işləyirik?

Orijinal videonu YouTube-da izlə →