Videonu Azərbaycan dilində izlə

Bölməyə klik edin — video həmin ana keçəcək.

Əsas faktlar

  • Zhipu və MiniMax 2026-cı ilin əvvəlində Honqkonq birjasında səhmlərini satışa çıxarıb.
  • Şirkət 2019-cu ilin iyununda yaradılıb, Tsinghua Universiteti AMiner məhsulunu ona verib və hələ də iri səhmdardır.
  • GLM-130B üçün hesablama xərci 4 milyon yuan, ümumi xərc isə 10 milyon yuan olub.
  • GLM 4.5 2025-ci ilin 28 iyulunda açıq çəkili model kimi buraxılıb.
  • Şirkət gəlirdən iki dəfədən çox vəsaiti tədqiqat-inkişafa xərcləyir.

Kontekst

2020-ci ildə GPT-3 göstərdi ki, böyük dil modelləri köhnə dil emalı üsullarına ehtiyac olmadan mətn yarada bilir. Bundan sonra Çində universitet laboratoriyaları və startaplar öz iri modellərini hazırlamağa başladı.

2022-ci ilin sonunda ChatGPT-nin çıxması bütün sahəyə sərmayə axını gətirdi. 2023-cü ildə bazarda yüzdən çox model yarandı, 2024-cü ildə isə DeepSeek-in aşağı qiymətləri qiymət müharibəsini başlatdı.

Açıq çəkili model, istifadəçilərin modelin parametrlərini yükləyib özündə işlətməsinə imkan verən modeldir, lakin təlim məlumatı və kodu həmişə tam açıq olmur.

Bu, Azərbaycan üçün niyə vacibdir

Azərbaycan şirkətləri və tərtibatçıları üçün açıq çəkili Çin modelləri aşağı qiymətli süni intellekt həlləri üçün real alternativdir. Bu isə yerli xidmətlərin ABŞ şirkətlərindən asılılığını azalda bilər.

Digər tərəfdən, Çin şirkətlərinə qarşı ABŞ məhdudiyyətləri və yüksək tədqiqat xərcləri bu modelin davamlılığına şübhə yaradır. Qiymət və təhlükəsizlik baxımından seçim edərkən bu risklər nəzərə alınmalıdır.

Terminlər

açıq çəkili model (open-weight model)
Parametrləri yüklənib istifadə oluna bilən süni intellekt modeli.
ekspert qarışığı (mixture of experts)
Hər sorğuda modelin yalnız bir hissəsini işə salan arxitektura.
xidmət kimi model (model-as-a-service)
Modelin müştərilərə bulud API-si və ya yerli quraşdırma ilə satılması.
İxrac Nəzarəti Siyahısı (Entity List)
ABŞ-ın bəzi şirkətlərin Amerika mənşəli texnologiyaya çıxışını məhdudlaşdırdığı siyahı.

Tez-tez verilən suallar

Zhipu AI nədir?

Zhipu, Tsinghua Universiteti laboratoriyasından çıxmış və GLM modelləri ilə tanınan Çin süni intellekt şirkətidir.

GLM modelləri açıq mənbəlidir?

Bəzilər açıq olub, məsələn GLM-130B və GLM 4.5 açıq çəkili buraxılıb, GLM-4 isə yalnız API vasitəsilə əlçatan idi.

Zhipu birjaya nə vaxt çıxıb?

Videoya görə, şirkət 2026-cı ilin yanvarında Honqkonq birjasına çıxıb.

zhipuglmçinsüni intellektaçıq çəkili modeldeepseek
Mənbə

Video Asianometry kanalına məxsusdur və YouTube vasitəsilə yerləşdirilib. Azərbaycan dilindəki izah və şərhlər observe.az redaksiyası tərəfindən süni intellekt dəstəyi ilə hazırlanıb. Necə işləyirik?

Orijinal videonu YouTube-da izlə →